“Val hem aan, die Jood!” Tijdens zijn gastlessen op Duitse scholen vertelt de Joodse rapper Ben Salomo natuurlijk ook over zijn kinderjaren. Hij was elf toen zijn beste vriend Hassan door twee oudere jongens opgehitst werd om hem aan te vallen. “Dit type, dat mij aanviel, was niet de een of andere vreemde nazi…” “Yahudi”, “Yahudi”, schreeuwde een van die oudere knapen “op zo’n verachtelijke toon”. Yahudi is trouwens Arabisch voor Jood.
Vier jaar was Ben Salomo toen zijn ouders van Israël naar Duitsland vertrokken, naar Berlijn. Zeven jaar later was buurjongen Hassan (vader Arabier, moeder Turkse) zijn beste speelkameraad totdat deze Ben Salomo vroeg naar diens herkomst. “Ik zei, uit Israël.” Reeds de volgende dag kwam het tot de beschreven vechtscène. Heel kort voelde Ben Salomo zich als verlamd. Vervolgens vloerde hij Hassan, die met zijn nieuwe vrienden snel afdroop.
Op school deed al snel het verhaal de ronde dat hij Joods was, houdt Ben Salomo scholieren en docenten voor. “Ik had drie medescholieren. En toen die hoorden dat ik Jood ben, zijn die gewoon gestopt om mij bij mijn voornaam te noemen. Ik heette niet meer Jonathan of Jonny, ze gumden mij naam simpelweg uit. Plotseling riepen die alleen nog tegen me: Jood. “Jood! Kom eens hier! Jood! Doe dit even.” Mijn leraar kwam op een dag de klas binnen en zei dat “iemand” het schoolbord moest schoonmaken. Een van die klasgenoten riep: “De Jood moet dat doen!”
Ben Salomo vertelt zijn hoorders hoe de leraren reageerden: “Die hebben niets gezegd. Die dachten vermoedelijk: Ach, dat zijn toch alleen maar wat frasen. Zo zijn de jongeren van tegenwoordig. Zo praten ze met elkaar. Slachtoffer! Jood! Denken jullie dat dat voor mij maar de een of andere uitspraak was? Wat vinden jullie daarvan? Natuurlijk niet.”
Op een andere plaats in zijn boek “Sechs Millionen, wer bietet mehr – Judenhass an deutschen Schulen” geeft Ben Salomo haarscherp aan wat dit antisemitische wangedrag hem deed en nog doet: “Ze kwamen niet eens op de idee dat ik dat niet grappig kon vinden. Dat klinkt alsof ik het met nazi’s van doen had. Maar dat waren geen nazi’s.” Deze anti-Joodse attitude duidt Ben Salomo als “het typische denken” van zoveel moslimse migrantenjongeren. ”In hun socialisering worden Joden en Israël als vijandbeeld gepleegd en Joden als minderwaardige zwakkelingen gezien, waarmee je kan sollen en die je kan kwellen.”
Bij zijn zus was het niet anders. “Toen ze vijftien was, circuleerde het verhaal op school dat ze Joods is, ook haar voornaam wekte bij sommigen direct verdenking op. Op haar tafeltje in de klas trof ze op een morgen ingekraste hakenkruizen aan en doorgestreepte davidsterren. Haha. Hoe grappig. Mijn zus heeft dat toentertijd voor zich gehouden. Pas jaren later hoorde ik ervan. Ook dat is typisch.”
In een bericht aan Ben Salomo, dat hij aan het hoofdstuk “Judenfrei” laat voorafgaan, lucht een Jodin haar hart over die schooljaren: “Shalom. Ik ben in Offenbach opgegroeid en was op school altijd het enige Joodse meisje. Het scheldwoord Jood was standaard en van mij werden vaak mobieltjes gestolen onder het motief van: ik ben Jood en ik heb toch sowieso genoeg geld. Deze openlijke haat viel mij vooral ten deel van moslims of van nogal vrij onopgeleide Duitsers.”
Niet minder bitter klinkt een andere melding aan de auteur/gastspreker contra Jodenhaat: “Ik herinner mij helaas niet aan een tijd zonder antisemitisme in Duitsland. Echter, het meest kwam ik het tegen in mijn schooltijd. De discriminering van Joden en zwarten was absoluut geen uitzondering aan A. in Mannheim. Mijn leraar natuurkunde vroeg meteen in zijn eerste lesuur of er Joodse kinderen in de klas zijn. Nadat ik me al verontrust meldde, deelde hij me mee dat Joden vreselijke dierenmishandelaars zijn, die geen recht mogen hebben op koosjer slachten.”
Om met een hedendaags lichtpuntje te eindigen: aan die gastles voor maar liefst 110 leerlingen houdt Ben Salomo overigens goede herinneringen over. “Alles verloopt gladjes. Na de presentatie komen groepjes leerlingen op me toe, velen voor een selfie of voor navragen.”
De tweede bijdrage in een serie artikelen over het boek “Sechs Millionen, wer bietet mehr? – Judenhass an deutschen Schulen” door Ben Salomo, Suhrkamp Verlag/Jüdischer Verlag, Berlijn 2025.