Antisemitisme — nieuwsoverzicht
1 augustus 2026
In dit overzicht: het hoogste dodental door antisemitische aanslagen in de diaspora sinds 1994, ernstige incidenten op Australische scholen, zorgen onder Joodse inwoners van New York, een aanval op Israëlische toeristen op Kreta, het debat rond burgemeester Zohran Mamdani, spanningen binnen de Democratische Partij in Michigan, bindende afspraken tegen antisemitisme op Duitse scholen en hervormingen bij Reed College.
Internationaal
J7: 2025 was dodelijkste jaar voor Joden in de diaspora sinds 1994
In de zeven landen die door de J7 Task Force worden gevolgd, werden in 2025 meer dan 23.000 antisemitische incidenten geregistreerd. Bij aanslagen in Sydney, Manchester, Washington en Boulder kwamen in totaal twintig mensen om het leven. Daarmee was 2025 volgens de organisatie het dodelijkste jaar voor Joden buiten Israël sinds de aanslag op het AMIA-gebouw in Buenos Aires in 1994.
Het totale aantal registraties lag ongeveer veertien procent lager dan in het uitzonderlijke jaar 2024, maar nog altijd 136 procent hoger dan in 2022. Het aantal gewelddadige incidenten lag 97 procent boven het niveau van vóór 7 oktober 2023. De cijfers zijn afkomstig van nationale Joodse organisaties, die niet overal exact dezelfde definities en registratiemethoden gebruiken.
Waarom relevant: de beperkte daling van het totale aantal meldingen verhult dat antisemitisch geweld ernstiger en dodelijker is geworden. Het rapport beschrijft geen tijdelijke piek, maar een langdurig verhoogd dreigingsniveau voor Joodse gemeenschappen.
Australië
Commissie hoort over vernedering en intimidatie van Joodse leerlingen
De Australische Royal Commission on Antisemitism and Social Cohesion heeft getuigenissen gehoord over ernstige incidenten op scholen. Een Joodse leerling zou in een afgesloten ruimte zijn geduwd en met deodorant zijn bespoten, als verwijzing naar een gaskamer. Elders speelden leerlingen volgens een getuige een spel waarbij zij punten kregen als zij Joodse medeleerlingen lieten struikelen. De winnaar werd vervolgens “king of the Jews” genoemd.
De commissie hoorde ook over hakenkruisen, anti-Joodse beledigingen en gevallen waarin scholen onvoldoende of te laat zouden hebben gereageerd. Onderwijsdeskundigen pleiten voor duidelijkere meldprocedures, training van docenten en structureel onderwijs over antisemitisme.
Waarom relevant: Holocaustsymboliek en antisemitische stereotypen worden hier niet alleen online gebruikt, maar rechtstreeks ingezet om Joodse kinderen te vernederen en uit te sluiten.
Verenigde Staten
Joodse New Yorkers beschrijven groeiend gevoel van onveiligheid
Joodse inwoners en religieuze leiders in New York zeggen dat zichtbare beveiliging, straatintimidatie, spanningen rond Israël en recente geweldsincidenten hun dagelijks leven beïnvloeden. De geïnterviewden verschillen sterk van mening over Israël, zionisme en het gemeentebestuur, maar delen de ervaring dat Joodse identiteit steeds vaker onderwerp is van vijandigheid.
De zorgen namen toe na een steekincident waarbij een Joodse man kort na een bezoek aan een synagoge werd aangevallen. De autoriteiten onderzoeken het mogelijke antisemitische motief binnen een bredere strafzaak.
Waarom relevant: het bericht laat zien dat politieke verschillen binnen de Joodse gemeenschap niet verhinderen dat uiteenlopende groepen eenzelfde verlies aan veiligheid en vanzelfsprekendheid ervaren.
Griekenland
Israëlische toeristen melden gewelddadige aanval bij hotel op Kreta
Een groep Israëlische toeristen zegt op het Griekse eiland Kreta te zijn aangevallen door mensen die anti-Israëlische leuzen riepen. Volgens hun verklaringen begon het incident buiten het hotel en drongen aanvallers vervolgens het gebouw binnen. Meerdere toeristen zouden gewond zijn geraakt.
De toeristen stellen dat zij als Israëliërs en Hebreeuwssprekenden werden uitgekozen. De precieze aanleiding, het aantal betrokkenen en de volledige toedracht moeten nog door de Griekse autoriteiten worden vastgesteld.
Waarom relevant: het incident illustreert hoe vijandigheid tegen Israël kan omslaan in het persoonlijk belagen van individuele Israëliërs en mogelijk ook van mensen die als Joods worden herkend.
Politiek debat
Joodse organisaties bekritiseren video van burgemeester Mamdani over Netanyahu
Een video van de New Yorkse burgemeester Zohran Mamdani over de mogelijke arrestatie van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft tot scherpe kritiek geleid van prominente Joodse organisaties. Zij beschuldigen Mamdani van eenzijdige beeldvorming, desinformatie en het herhaaldelijk afzonderen van Israël als doelwit.
Mamdani zegt dat hij uitsluitend onderzoekt welke mogelijkheden de wet biedt wanneer Netanyahu New York bezoekt. Zijn aanhangers beschouwen zijn uitlatingen als legitieme kritiek op een regeringsleider. Critici stellen dat de manier waarop hij Israël en Netanyahu behandelt Joodse inwoners verder vervreemdt en een vijandig klimaat kan versterken.
Waarom relevant: de controverse draait niet alleen om de inhoud van kritiek op Israël, maar om de vraag wanneer politieke retoriek bestaande anti-Joodse vijandbeelden versterkt of Joodse inwoners collectief onder druk zet.
Verenigde Staten
Joodse Democraten steunen Dana Nessel na besluit partijcongres over te slaan
De Joodse procureur-generaal van Michigan, Dana Nessel, heeft besloten niet deel te nemen aan het congres van de Democratische Partij in haar staat. Joodse Democratische organisaties spraken steun uit voor haar beslissing en verwezen naar zorgen over antisemitisme en vijandigheid tegenover Joodse partijleden.
Nessel waarschuwt al langer voor antisemitisme binnen politieke bewegingen. Haar verhouding met delen van de partij verslechterde onder meer door conflicten over de vervolging van demonstranten en kritiek van prominente pro-Palestijnse politici.
Waarom relevant: de kwestie laat zien dat antisemitisme niet alleen onderwerp is van debat tussen politieke partijen, maar ook de positie en participatie van Joodse politici binnen hun eigen partij kan beïnvloeden.
Duitsland
Zesendertig evangelische scholen maken bestrijding van antisemitisme bindend
Een groep van 36 evangelische scholen in Berlijn en Brandenburg neemt de afwijzing van antisemitisme op in formele afspraken met personeelsleden, leerlingen en gezinnen. Daarmee wordt de bestrijding ervan niet uitsluitend onderdeel van lessen en projecten, maar ook een expliciete norm binnen de schoolgemeenschap.
De scholen willen duidelijk maken dat antisemitische intimidatie, stereotypen en uitsluiting onverenigbaar zijn met deelname aan de gemeenschap. De afspraken moeten ook richting geven aan het optreden bij incidenten.
Waarom relevant: de scholen vertalen algemene verklaringen tegen antisemitisme in concrete en toetsbare verplichtingen. Daarmee ontstaat een duidelijker kader voor preventie en handhaving.
Universiteiten
Reed College stemt in met brede hervormingen na antisemitismeklacht
Reed College in Portland heeft een schikking getroffen met de Anti-Defamation League en het Louis D. Brandeis Center na klachten over discriminatie en intimidatie van Joodse en Israëlische studenten. De universiteit gaat meldprocedures, communicatie, training en de behandeling van discriminatieklachten aanpassen.
In de overeenkomst erkent Reed dat zionisme voor veel Joden onderdeel is van hun gedeelde afkomst en identiteit. Het doelgericht benadelen van Joodse studenten vanwege die identiteit kan volgens de afspraken onder de regels tegen discriminatie en intimidatie vallen. Tegelijk blijft de universiteit het recht op academische vrijheid en vrije meningsuiting benadrukken.
Waarom relevant: de schikking kan als voorbeeld dienen voor andere universiteiten die zoeken naar een juridisch houdbare balans tussen protestvrijheid, academische vrijheid en bescherming tegen antisemitische discriminatie.
De berichten zijn gebaseerd op de hierboven genoemde bronnen. Bij incidenten waarnaar nog onderzoek loopt, zijn beschuldigingen en verklaringen als zodanig weergegeven. De aanwezigheid van een bericht in dit overzicht betekent niet dat alle details al onafhankelijk of juridisch zijn vastgesteld.
Reactie plaatsen
Reacties