Is er in België nog ruimte voor een volwaardig en authentiek Joods leven? Een “existentiële vraag”, stelt Ralph Pais. Immers na het verbod op rituele slacht staat opnieuw een pijler van de Joodse religie, de besnijdenis of brit mila, publiekelijk ter discussie.

“Als Jodin voel ik me hier in de bunker onder beschieting veiliger dan in Berlijn open op straat.” Deze woorden komen van Sana Kisilis. Ze trok februari 2024 naar Israël (alija). De Jüdische Allgemeine interviewde Sana samen met drie andere Duits-Joods landverhuizers naar de Joodse staat (olim). Wat bewoog hen? Hoe kijken ze tegen het leven in Israël aan? Welk toekomstperspectief dichten zij de blijvers, de Joodse gemeenschap in Duitsland, toe?

Terwijl hun belagers vrij en onbekommerd rondlopen, gaan Joodse/Israëlische docenten en studenten van de Radboud Universiteit onverminderd gebukt onder een angstcultuur, vertelt student Adam in een vraaggesprek. Daaraan verandert het recente rapport van de Taskforce Antisemitismebestrijding blijkbaar totaal niets. Sterker nog Alexandra van Huffelen, voorzitter van het College van Bestuur van de Radboud Universiteit, pronkt met de dikke 8 die de eigen studenten hun academie geven. Zou zij zich ook afvragen welk cijfer Joodse academici de Radboud Universiteit toekennen?!

Foto Superbass, 2024-05-28-Julia Klöckner-Hart aber fair-5323, CC BY-SA 4.0

Een urgente onderwijsopdracht voor het aantredende Nederlandse minderheidskabinet? “Als jongeren niet leren wat antisemitisme is, waar het vandaan komt en hoe het vandaag de dag werkt, dan groeit onbegrip vanzelf uit tot normalisering van haat”, weet Sarah uit de lespraktijk. “Als iemand zich op de werkvloer genoodzaakt voelt om zijn identiteit te verbergen, dan is dat eigenlijk al een teken dat we eerder hebben gefaald. Van een nieuw kabinet verwacht ik geen wonderen, maar wel dat onderwijs en veiligheid niet langer wegkijken.”

Antisemitismenieuws.n sprake met met docent Ton Hulsker, verbonden aan het Instituut voor Sociale Opleidingen van de Hogeschool Rotterdam.

Het rapport Gevangen in Vrijheden (2 februari 2026) formuleert een antwoord op een structureel probleem: het onvermogen van semipublieke instellingen om Joden te beschermen als activisme omslaat in intimidatie, uitsluiting en vijandigheid. Het is noodzakelijk. Maar wie verder kijkt, ziet een ongemakkelijke waarheid: het rapport is zelf een product van de bestuurlijke reflexen die dit probleem jarenlang lieten woekeren.

Wat betekent het in het alledaagse leven om als Nederlandse vrouw met een Israëli te zijn getrouwd en in Nederland te wonen? Idem voor het hele gezin? Ineke, onze gesprekspartner, wilde op deze en andere vragen een antwoord geven.

U kunt het interview ook via deze link lezen op Herzine https://heyzine.com/flip-book/edf70b1655.html 

Van het wel en wee (vooral dat laatste) van Joodse studenten in ons land heeft Elad Zigler, directeur van de organisatie StandWithUs Nederland, persoonlijk weet. Hij neemt hoopgevende ontwikkelingen waar (actievere opstelling, bereidheid tot argumentatie, de discussie aan te gaan), maar eveneens een zich terugtrekken in de studie en dus uit het campusleven en de publieke ruimte. “Bij een deel van de studenten zien we bovendien signalen die richting traumatisering gaan: verhoogde alertheid, stress, slaapproblemen, het vermijden van bepaalde plekken en een constante angst dat er “weer iets gebeurt”.” Juist daarom, aldus Zigler, “hebben wij het Emerson Fellowship Programma ontwikkeld: een traject voor moedige studenten die zich wél willen inzetten, (en hun medestudenten willen helpen met hun identiteit en uitdagingen), die begeleiding krijgen, en die leren hoe zij op een gezonde, inhoudelijke en constructieve manier zichtbaar kunnen blijven.”

Soms kan het gebeuren dat de omslag van een boek al direct vragen oproept. Zo’n boek dat dit doet is “Israël?” van Hans van Oort. Waarom dat vraagteken achter Israël? Is daar de toon wellicht al mee gezet? Bij het lezen van de achterkaft worden de vragen er niet minder op: “in het Nieuwe Testament en andere Joodse geschriften zou de staat Israël al zijn verkondigd...” Eén woordje: “Zou”. Woorden, woordjes, ze dóen er toe.

Juist christenen moeten zich in het klein en groot verzetten, ferm uitspreken tegen Jodenhaat en het zwartmaken van de Joodse staat Israël in ons land, vindt Els Barneveld. Via het sociale medium X geeft ze keer op keer het voorbeeld. Dat leverde haar veel haat op, kostte haar vriendschappen. Tot twee keer toe werd de davidster van haar nek gerukt. “Beide keren hing er zo weer een nieuwe.” Met Jodenhaat kan en wil ze niet leven. “Geen plaats voor Jodenhaat. Nooit!” En: “Ik blijf het zeggen: Israël knapt op wat het Westen laat liggen: