Nederland kent een opvallende morele tegenstrijdigheid. Joden worden herdacht, beschermd en geprezen, maar tegelijkertijd wordt de ruimte om een wezenlijk onderdeel van het Joodse leven te praktiseren steeds verder ingeperkt. De dreigende afschaffing van de koosjere slacht (sjechita) is daarvan een voorbeeld. Het probleem is niet dat Joden openlijk worden afgewezen. Het probleem is dat een samenleving zegt Joden te waarderen, maar tegelijkertijd de ruimte steeds kleiner maakt om als Jood te leven.

Wereldreiziger is hij gebleven Jair Eisenmann, inwoner van Jeruzalem, maar niet langer als actief internationaal zakenman. “In Mokum voelde ik me thuis, in Amsterdam niet meer”, geeft hij in ons interview kort en krachtig aan. “Dat ik mij als Jood in delen van Europa minder vrij voel om zichtbaar Joods te zijn dan vroeger, vind ik misschien wel de pijnlijkste verandering van de afgelopen jaren.”

Hij heeft zijn vwo-diploma binnen. De volgende studiestap zal David de Leeuw (schuilnaam, 18) als niet-Joodse jongere na zomer 2026 aan een Israëlische universiteit gaan zetten. Een weloverwogen keuze. David kijkt er al reikhalzend naar uit. In gesprek met de redactie van deze website zet hij de achtergrond (diepe liefde voor het Joodse volk en de Joodse staat) van zijn vertrek uit Nederland glashelder uiteen. 

De recente brief (zie hier beneden) van minister Rianne Letschert over antisemitisme en culturele boycots is een opmerkelijk document. Herhaaldelijk benadrukt zij dat antisemitisme geen plaats heeft in het Nederlandse culturele leven, dat Joodse kunstenaars vrij moeten kunnen optreden en dat discriminatie onaanvaardbaar is. De brief onderstreept het belang van artistieke vrijheid en de bestaande juridische waarborgen. De toon is zorgvuldig, beheerst en geruststellend. Toch blijft na lezing een fundamentele vraag onbeantwoord: welk gedrag baart de minister precies zorgen?

Zelfs nu de Jodenhaat in ons land tot een alarmerend volume aanzwelt, zwijgt de kerk. Niet alle gelovigen zwijgen, niet alle ambtsdragers, gelukkig niet. De organisatie Christenen voor Israël is daarvan een bemoedigend voorbeeld. In de door haar tegengeluid opgeroepen laster en bedreiging leeft de “haat van de wereld” waar Jezus van spreekt (Joh. 15:18, 17:14). Het is de haat waar dominante groepen in christelijk Nederland vooralsnog voor wegduiken. Juist die instanties die zich min of meer als de stem van de kerk presenteren en die op landelijke aandacht mogen rekenen: synodes, bisschoppen, de Raad van Kerken – die zwijgen.

Fysieke Jodenhaat (bedreiging met scheermes) is de jeugdige Antwerpenaar niet vreemd, noch zijn leeftijdgenoten van de plaatselijke sjoel. Desondanks wenst Daniel R. een normaal leven te blijven leiden, zij het in alle waakzaamheid. Tegelijkertijd richt hij in het interview waarschuwende woorden aan alle burgers op ons continent, die in vrijheid en veiligheid willen leven. Islamitisch extremisme moet niet alleen Joden in Europa ernstige zorgen baren, maar evengoed christenen en seculieren.  

Op veel plaatsen staan mensen stil bij de Nakba (letterlijk “ramp” ofwel massale ontheemding Palestijnen 1948, red.). Dat is op zich begrijpelijk. Tragedies mogen en moeten worden herdacht. Bezinning op en over het verleden kan tot meer zelfdwang, empathie en compassie leiden. Echter, er is ook een gevaar voor het herschrijven van een historische gebeurtenis waarbij er slachtoffers en daders ontstaan met consequenties voor het heden en de toekomst. In de nieuwe traditie en toespraken bij de Nakba-herdenkingen ontbreekt iets wat juist het meest relevant is. 

Er is een nieuwe tijd geboren en deze is angstaanjagend dystopisch. Waarheden door kennis zijn verdrongen door dogmatisme en fundamentalisme.

Hij zet zich met hart en ziel in kerk en samenleving in voor het Joodse volk, binnen en buiten de Joodse staat Israël. Met solide onderbouwde standpunten. Een stem die de redactie van antisemitismenieuws.nl heel graag laat klinken in een Nederlandse samenleving, waarbij binnen en buiten de kerkmuren te velen de voortwoekerende Jodenhaat over zich heen laten gaan. Vandaar dit vraaggesprek met Dirk Verschoor.

“Buig niet voor terreur, dat leidt alleen maar tot meer terreur”, luidde de heldere boodschap van een docent aan de Radboud Universiteit in Nijmegen in een interview met website antisemitismenieuws.nl (15 mei 2025). “Neem ook echte maatregelen tegen studenten en docenten, die geweld gebruiken of daartoe oproepen. Daar zijn wel degelijk instrumenten voor, maar ze worden tot nu toe niet toegepast.” Bijna een jaar later geeft de wetenschapper een update in een tweede interview.

“Val hem aan, die Jood!” Tijdens zijn gastlessen op Duitse scholen vertelt de Joodse rapper Ben Salomo natuurlijk ook over zijn kinderjaren. Hij was elf toen zijn beste vriend Hassan door twee oudere jongens opgehitst werd om hem aan te vallen. “Dit type, dat mij aanviel, was niet de een of andere vreemde nazi…” “Yahudi”, “Yahudi”, schreeuwde een van die oudere knapen “op zo’n verachtelijke toon”. Yahudi is trouwens Arabisch voor Jood.

“Wij hebben op mijn school dringend behoefte aan ondersteuning omdat helaas steeds meer antisemitische uitingen en voorvallen gebeuren onder de leerlingen. Uw werk klinkt enorm spannend. Wat zou u enerzijds kinderen van de 4e tot de 6e klas, dat wil zeggen ongeveer van 10 tot 14 jaar, en anderzijds het schoolpersoneel kunnen bieden?” Een bericht aan Ben Salomo, opgetekend in zijn boeiende boek “Sechs Millionen, wer bietet mehr? – Judenhass an deutschen Schulen” (Zes miljoen, wie biedt meer? – Jodenhaat op Duitse scholen).