De jaarlijkse herdenking van de deportatie van Joden uit Rotterdam en omgeving werd op 30 juli druk bezocht, maar ook kortstondig verstoord. Chris den Hoedt, voorzitter van Joods Rotterdam, blikt terug op de plechtigheid, de solidariteit die hij onder de aanwezigen ervoer en de reacties vanuit de Rotterdamse politiek.
Ook spreekt hij over zijn groeiende zorgen over de positie en toekomst van de Joodse gemeenschap in de Maasstad: het tegengeluid tegen anti-Joods sentiment bestaat volgens hem nog altijd, maar klinkt te zacht.
Hoe kijkt u persoonlijk terug op de herdenking van de deportatie van de Joden uit Rotterdam en omgeving op 30 juli 2026 tijdens de Tweede Wereldoorlog?
De herdenking was een mooie, waardige herdenking van onze stads- en streekgenoten, van familieleden die vanuit Loods 24 werden gedeporteerd en waarvan er maar enkelen terugkwamen.
De grote opkomst was een opsteker, een teken van solidariteit van en met de Joodse Gemeenschap in Rotterdam en heel Nederland. Dat was niet alleen mijn ervaring, maar ook de terugkoppeling van andere aanwezigen. Er waren goede terzake doende toespraken van burgemeester Schouten, ambassadeur Vapni en directeur Museum Rotterdam Léontine Meijer-van Mensch.
Er was ook een korte verstoring, maar door snel en adequaat ingrijpen van de politie was dit gelukkig gauw voorbij. De marginale, zichzelf demonstranten noemende groep, aangespoord door The Rights Forum en met steun van enkele lokale politieke partijen en clubjes met verwaarloosbare aanhang, zette zichzelf voor schut. Ze keerden de ambassadeur de rug toe net zoals ze de Joodse gemeenschap al jaren geleden de rug toe keerden, niets nieuws dus.
De hoogbejaarde, religie-verafschuwende aanvoerder van deze groep had zelfs een keppel aangeschaft voor deze herdenking, niet uit respect voor de slachtoffers of voor het gebed, maar slechts voor het fotomoment bij verwachtte verwijdering uit het publiek. De koppen bij de foto’s waren immers vooraf al geschreven. Als dat je motieven zijn, dan heb je bij zo’n herdenking niets te zoeken, maak je vooral jezelf belachelijk en moet je gewoon wegblijven.
Naar verluidt woonden ook veel niet-Rotterdammers de herdenking bij. Klopt dat?
De herdenking werd bijgewoond door Rotterdammers, christenen, Iraniërs en Joden vanuit het hele land. Uit de lokale politiek was Leefbaar Rotterdam aanwezig en vanuit de landelijke politiek de VVD en ChristenUnie.
Naast een aantal prominenten was deze geweldige opkomst een duidelijk gebaar van saamhorigheid en een signaal naar hen die meenden voorwaarden te kunnen stellen aan sprekers en zich te kunnen bemoeien met de invulling van onze herdenking. Het sterkt ons als gemeenschap te zien dat er zovelen zijn die naast ons staan.
Leidt de kortstondige verstoring van de plechtigheid nog tot nader overleg met het gemeentebestuur?
In normale omstandigheden zou je verwachten dat een gemeentebestuur het initiatief tot evaluatie neemt met ten eerste de organiserende stichting, maar zeker ook met de Joodse Gemeenschap en in dit geval de ambassadeur.
De ontstane commotie en bizarre opstelling van enkele partijen die onze herdenking wilden kapen vragen daarom, maar het is onwaarschijnlijk dat dit ook gaat gebeuren. Misschien komen er raadsvragen of moties in de raad. Maar met partijen als PRO en Denk verwacht je eerder een aanzet tot verdere poging tot uitsluiting van alles wat met Joden en Israël te maken heeft.
Als ik het dan toch over PRO heb, dan moet me dit toch ook van het hart: de grootste partij in Rotterdam, maakte na afloop van de herdenking via haar sociale media bekend niet aanwezig te zijn geweest vanwege aanwezigheid van de Israëlische ambassadeur. Wel hadden ze bloemen gelegd voorafgaand aan de herdenking, maar dan slechts alleen voor de kinderen. Geen bloemen en geen sympathiebetuiging via de sociale media voor slachtoffers ouder dan 12 jaar. Cynisch gedacht zou je kunnen stellen dat PRO of slecht geïnformeerd is over de herdenking, of dat zij slechts de kinderen als onschuldige slachtoffers zien.
Dient de Joodse gemeenschap nog een aanklacht in tegen degenen die de plechtigheid verstoorden of hebt u wellicht weet van persoonlijk ingediende aanklachten? Koestert u daar ook enige verwachting van?
Er is al aangifte gedaan tegen de verstoorders door onze kranslegster en overlevende van de deportatie uit Loods 24, Deborah Maarsen. Aangezien er jurisprudentie bestaat over het verstoren van een 4-Mei herdenking uit de zaak van de Damschreeuwer, is het aannemelijk en redelijkerwijs te verwachten dat dit tot vervolging kan leiden.
Hoe oogt voor u de nabije toekomst van de Joodse gemeenschap in de Maasstad?
Inmiddels is mijn optimisme hierover een stuk minder dan voorheen. Aan de ruimte die we krijgen worden voorwaarden gesteld en zonder de juiste politieke opvatting word je niet gehoord. De vrijheid om te zijn wie we zijn is hiermee ingeperkt.
Primair is dit een stedelijk probleem van breed gedragen anti-Joods sentiment. Het tegengeluid is er gelukkig nog wel, maar helaas te stil.
Misschien ligt onze toekomst dan niet in Rotterdam, maar in bijvoorbeeld een randgemeente. Misschien in Amsterdam/Amstelveen. Of in Israël. Maar tot dan blijven we strijdbaar en hoopvol dat deze tijd voorbijgaat.
Reactie plaatsen
Reacties